ΜΟΥΣΕΙΟ  ΕΚΔΟΣΕΙΣ   E-SHOP  ΑΡΘΡΑ    ΒΥΖΑΝΤΙΝΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ  ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΙ ΥΜΝΟΙ
    
ΣΥΛΛΟΓΕΣ Ιερά Μητρόπολις Σερβίων & Κοζάνης

Κωδικός Αντικειμένου: 270
Αρ. Αντικειμένου Συλλογής: 29
Συλλογή: Ιερά Μητρόπολις Σερβίων & Κοζάνης
Όνομα: Η Γέννηση της Θεοτόκου
Τύπος: Εικόνα επιστηλίου
Ρυθμός:
Κατηγορία: Εικόνα
Χρονολογία: 1811
Τοποθεσία: Κοζάνη
Ιδιοκτήτης:
Επιγραφές: Η ΓΕΝΝΗ / CIC THC / Θ(ΕΟΤΟ)ΚΟΥ
Τεχνική:
Υλικό:
Διαστάσεις:
Κατάσταση:
Τρέχουσα θέση: Ιερός Ναός Κοίμησης Θεοτόκου, Βελβεντό Κοζάνης


Περιγραφή: Στη σύνθεση κυριαρχεί το αρχιτεκτονικό βάθος, που αποδίδει το εσωτερικό του σπιτιού των γονέων της Παναγίας, Ιωακείμ και Άννας και μπροστά του αποδίδεται η σκηνή με ένα τελείως αντισυμβατικό τρόπο. Δεξιά εικονίζεται η αγία Άννα ανακαθισμένη σε παραλληλόγραμμο κρεβάτι να δέχεται μέσα σε δίσκο, κούπα και ποτήρι, τα οποία της προσφέρει νέα γυναίκα, ακολουθούμενη από άλλες τρεις, που κρατούν χρυσά σκεύη. Οι τέσσερις νέες είναι πλούσια ντυμένες με χρυσοΰφαντες κόκκινες και πράσινες ενδυμασίες. Έχουν τα μαλλιά τους μακριά, δεμένα στον αυχένα και τα κεφάλια ακάλυπτα. Η Άννα φοράει ανοιχτοπράσινο φόρεμα με κουμπιά και μαφόριο ρόδινο, ενώ κόκκινο σκέπασμα καλύπτει τα πόδια της. Απλώνει το δεξί χέρι προς τον δίσκο, ενώ με το αριστερό κρατάει αναδιπλωμένο λευκό χειρομάντηλο, ενδεικτικό της αρχοντικής της τάξεως. Πίσω από το κρεβάτι της ο Ιωακείμ, με γκρίζα μαλλιά και γένια, σηκωμένος στις μύτες των ποδιών του πάνω σε μικρό βάθρο μοιάζει να το ανασηκώνει για να δει η αγία Άννα την κόρη της. Η Παναγία βρίσκεται στην αριστερή πλευρά μέσα σε χρυσοβαμμένο παραλληλόγραμμο κρεβατάκι και κοιμάται σκεπασμένη με κόκκινο σκέπασμα. Πάνω της υπάρχει η συντομογραφία ΜHP - ΘΥ, για να δηλώσει τη μελλοντική της ιδιότητα ως μητέρας του Θεού. Αριστερά από το κρεβατάκι νέα με χρυσοπερίκλειστο και χρυσοϋφασμένο φόρεμα, καθισμένη σε χαμηλό χρυσοβαμμένο επίσης σκαμνί, γνέθει. Τα φωτοστέφανα που περιβάλλουν τα κεφάλια του Ιωακείμ και της Άννας έχουν στο περίγραμμά τους εκτός της λευκής γραμμής, κόσμημα από εμπίεστους κυκλίσκους, ανάλογο με αυτό που είδαμε στις δεσποτικές εικόνες. Οι μορφές και τα αντικείμενα της σύνθεσης δίνουν την εντύπωση ότι αιωρούνται. Μόνο το κρεβάτι της Παναγίας και η νέα που την προσέχει, καθώς βρίσκονται σε πρώτο επίπεδο πατούν σε δάπεδο με γαλάζιες διαβαθμίσεις. Από την άλλη ολόκληρη η επιφάνεια του βάθους καταλαμβάνεται από συμβατικά αποδοσμένα στοιχεία του εσωτερικού και του εξωτερικού χώρου οικίας, όπως επάλληλες σειρές από καγκελόφρακτα παράθυρα, εξώθυρα με τοξωτά παράθυρα πάνω στα οποία προβάλλονται τα πρόσωπα της σύνθεσης, χωρίς να συνδέονται με το βάθος. Στην κάτω δεξιά γωνία της εικόνας και μέσα σε ρομβόσχημο πλαίσιο, διακοσμημένο με χρυσωμένα μπαρόκ κοσμήματα, πάνω σε κόκκινο βάθος υπάρχει μεγαλογράμματη επιγραφή, σε τρεις σειρές Η ΓΕΝΝΗ / CIC THC / Θ(ΕΟΤΟ)ΚΟΥ. Το πλαίσιο φέρει δύο ανομοιομεγέθεις ταινίες, από τις οποίες η εξωτερική είναι βαθυκάστανη και η εσωτερική, που ορίζεται από δύο λευκές γραμμές, ζωηρού κόκκινου χρώματος. Τεχνοτροπικά ο χαρακτήρας του έργου είναι ίδιος με της Πεντηκοστής, κυρίως ως προς τις μορφές που αιωρούνται και τη σχέση του βάθους με το θέμα, στοιχεία που δείχνουν ότι ο ζωγράφος και των δύο εικόνων είναι ο ίδιος. Μάλιστα στην απόδοση του αρχιτεκτονικού βάθους χρησιμοποιεί δυτικά πρότυπα.