ΜΟΥΣΕΙΟ  ΕΚΔΟΣΕΙΣ   E-SHOP  ΑΡΘΡΑ    ΒΥΖΑΝΤΙΝΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ  ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΙ ΥΜΝΟΙ
    
ΣΥΛΛΟΓΕΣ Ιερά Μητρόπολις Σερβίων & Κοζάνης

Κωδικός Αντικειμένου: 246
Αρ. Αντικειμένου Συλλογής: 4
Συλλογή: Ιερά Μητρόπολις Σερβίων & Κοζάνης
Όνομα: Απόστολοι Πέτρος και Παύλος
Τύπος: Εικόνα δεσποτική
Ρυθμός:
Κατηγορία: Εικόνα
Χρονολογία: 1808
Τοποθεσία: Κοζάνη
Ιδιοκτήτης:
Επιγραφές: ΟΙ ΑΓΙΟΙ A / ΠΟΣΤΟΛΟΙ, 1808 / Ιουλίου
Τεχνική:
Υλικό:
Διαστάσεις:
Κατάσταση:
Τρέχουσα θέση: Ιερός Ναός Κοίμησης Θεοτόκου, Βελβεντό Κοζάνης


Περιγραφή: Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εικόνα των πρωταποστόλων Πέτρου και Παύλου, καθώς αποδίδεται σε κυματιστή επιφάνεια ξύλου αφού είναι τοποθετημένη σε γωνιακό σημείο του τέμπλου. Οι δύο απόστολοι, σε μια συμβολική σύνθεση καθιερωμένου εικονογραφικού τύπου, εικονίζονται ολόσωμοι σε αγαλματώδη ακινησία, να στηρίζουν την εκκλησία, της οποίας ομοίωμα κρατούν ανάμεσά τους. Στο άλλο χέρι κρατούν αντικείμενα συμβολικά, καθιερωμένα από την παλαιοχριστιανική περίοδο, που βοηθούν στην αναγνώρισή τους, δηλαδή ο Πέτρος κρατά με ανασηκωμένο το δεξί χέρι δύο κλειδιά και ο Παύλος, χρυσόδετο κλειστό κώδικα με τις επιστολές του. Τα καθιερωμένα ενδύματά τους, ποδήρης χειριδωτός χιτώνας και ιμάτιο, τα χαρακτηρίζει πολυτέλεια, λόγω των χρυσαφιών φωτοσκιάσεων. Ο ναός τον οποίον κρατούν είναι περίκεντρος με τρουλίσκο που φέρεται από κυλινδρικό τύμπανο στο κέντρο. Οι δύο Απόστολοι πατούν σε βάθρα, πολύλοβο ο Πέτρος και παραλληλεπίπεδο ο Παύλος. Η επιγραφή 1808 / Ιουλίου, που έχει γραφτεί μπροστά στο δεξί πόδι του αποστόλου Πέτρου πάνω στο βάθρο προσφέρει τη χρονολόγηση της εικόνας. Πάνω από την στέγη του ναού αναγράφονται με κόκκινο χρώμα τα ονόματά τους Ο ΑΓΙΟς / ΠΕΤΡΟς - Ο ΑΓΙΟς / ΠΑΥΛΟς, ενώ ακριβώς πάνω από τον σταυρό που επιστέφει τον τρούλο του ναού, ρομβόσχημο, κοκκινόχρυσο πλαίσιο με μπαρόκ φυτική διακόσμηση περικλείει την επιγραφή ΟΙ ΑΓΙΟΙ A / ΠΟΣΤΟΛΟΙ με χρυσά γράμματα πάνω σε γαλάζιο βάθος. Πλακόστρωτο δάπεδο δηλώνει τον εσωτερικό χώρο που εντάσσεται η σκηνή.Το εικονογραφικό αυτό θέμα γνωστό στην μεταβυζαντινή ζωγραφική από εικόνες, χαρακτικά αλλά και τοιχογραφίες πιστεύεται ότι δημιουργήθηκε από κρητικό ζωγράφο, τον Άγγελο Ακοτάντο, με την ευκαιρία της Συνόδου της Φλωρεντίας το 1439, της συνόδου για την ένωση των δύο εκκλησιών. Την εικόνα αυτή αποδίδουμε στον ζωγράφο Α του δεύτερου εργαστηρίου, στον οποίο πρέπει να ανήκει και εικόνα με τη Σύναξη των δώδεκα αποστόλων από τον ναό του Αγίου Γεωργίου του Κολινδρού Πιερίας, στην οποία η απόδοση των δύο πρωταποστόλων είναι απόλυτα όμοια.